PLAN OPIEKUŃCZO- WYCHOWAWCZO- EDUKACYJNY ŻŁOBKA PARAFIALNEGO IM. ŚW. JÓZEFA W GŁOGOWIE MŁP.
Podstawa Prawna:
Rozporządzenie Ministra Rodziny i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2024 r. (Dz.U. z 2024 r. poz.1882) w sprawie standardów opieki sprawowanej nad dziećmi w wieku do lat 3.
Założenia ogólne
- Plan OWE określa:
- Informacje ogólne o Żłobku Parafialnym im. św. Józefa w Głogowie Młp.
- Cele opiekuńczo- wychowawczo- edukacyjne,
- Metody pracy z dziećmi,
- Harmonogram dnia
- Planowane aktywności
- Podsumowanie.
Żłobek Parafialny im. św. Józefa w Głogowie Małopolskim realizuje zadania określone w:
- USTAWA z dnia 4 lutego 2011 r. o opiece nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. 2011 nr 45 poz. 235)
- ROZPORZĄDZENIE Ministra Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej z dnia 13 grudnia 2024 r. w sprawie standardów opieki sprawowanej nad dziećmi w wieku do lat 3 (Dz.U. 2024 poz. 1882)
- Konwencji o prawach dziecka, przyjętej przez Zgromadzenie Ogólne Narodów Zjednoczonych dnia 20 listopada 1989 r. (Dz. U. z 1991 r. Nr 120, poz. 526)
- 1.1. Informacje ogólne i opis placówki.
Żłobek Parafialny im. św. Józefa udziela świadczeń obejmujących działania profilaktyczno-opiekuńcze, wychowawcze i edukacyjne względem dzieci w wieku od 1 do 3 lat. Celem pracy placówki jest pomoc rodzicom w
w godzeniu pracy zawodowej z obowiązkami rodzinnymi. Ma wspierać rodziców w opiece i wychowaniu dzieci, ale przede wszystkim zapewniać dziecku możliwość uczenia się poprzez zabawę oraz opiekę w czasie, gdy rodzice nie mogą jej sprawować osobiście. Personel żłobka posiada wszelkie niezbędne kwalifikacje i doświadczenie oraz kompetencje pedagogiczne niezbędne do pracy z małymi dziećmi. Jeden opiekun przypada na ośmioro. Nad całością pracy żłobka czuwa dyrektor placówki oraz Organ Prowadzący. Rekrutacja do żłobka trwa cały rok szkolny jeśli tylko są wolne miejsce w placówce. Dzienny czas pracy wynosi 10 godzin (6.30-16.30) od poniedziałku do piątku, ustalony jest przez dyrektora i Organ Prowadzący. Pierwsza i ostatnia godzina w ramowym rozkładzie dnia to dyżur dla wszystkich podopiecznych żłobka. Żłobek zapewnia wyżywienie przebywającym w nim dzieciom: dzieci od 1 do 3 lat mają zapewnione wyżywienie w formie świeżo przygotowanych trzech posiłków dziennie: śniadanie, dwudaniowy obiad, podwieczorek. Dania przygotowywane są przez personel kuchni, który także dba o dobrą jakoś produktów dostarczanych do placówki. Żłobek współpracuje z Parafialnym Przedszkolem Niepublicznym im. św. Józefa na Niwie w Głogowie Młp. Kalendarz imprez i świąt oraz ważnych dni w żłobku podczas całego roku szkolnego jest tożsamy z kalendarzem imprez i świąt Parafialnego Przedszkola Niepublicznego im. św. Józefa w Głogowie Młp.
Udzielane przez Żłobek świadczenia obejmują zgodnie z normami dla wieku dziecka:
– wyżywienie
– usługi opiekuńczo-pielęgnacyjne
– higienę snu i wypoczynku
– organizowanie zabaw edukacyjno-wychowawczych i rozwojowych pomieszczeniach albo na wolnym powietrzu
– działania profilaktyczne, promujące zdrowie
– działania na rzecz kształtowania postaw prospołecznych i usamodzielniania
– bieżący kontakt z rodzicami lub opiekunami prawnymi
Codzienną organizacje pracy Żłobka określa ramowy rozkład dnia ustalony przez dyrektora i opiekunów, z uwzględnieniem zasad ochrony zdrowia i higieny pracy oraz oczekiwań rodziców. Na podstawie ramowego rozkładu dnia opiekun grupy, realizuje go z uwzględnieniem potrzeb i zainteresowań dzieci. W celu wsparcia indywidualnego rozwoju dziecka prowadzone są różne zajęcia, które dostosowane są do możliwości rozwojowych wychowanków.
Organem Prowadzącym jest Parafia Rzymsko – Katolicka pw. św. Józefa w Głogowie Małopolskim. Proboszczem Parafii pw. św. Józefa jest Ks. Stanisław Kamiński. Na stanowisku dyrektora jest Sabina Kloc Kotula, p.o. Dyrektora Przedszkola z oddziałem żłobkowym. Kontakt telefoniczny z placówką możliwy jest pod numerem: 780-289-035(dyrektor) oraz 780-289-037(żłobek) a także kontakt mailowy pod adresem: przedszkole.niwa@wp.pl
Placówka znajduje się w pobliżu przystanków komunikacji miejskiej, co umożliwia łatwy i bezpieczny dojazd autobusem rodzicom i dzieciom. W bezpośrednim sąsiedztwie dostępne są również miejsca parkingowe dla rodziców przywożących dzieci samochodem.
Placówka zapewnia dzieciom dostęp do przestrzeni wspierających rozwój psychoruchowy i sensoryczny. W ramach infrastruktury dostępna jest sala do zajęć ruchowych (aula) umożliwiające prowadzenie aktywności wspomagających motorykę dużą. Jest to także przestrzeń do organizowania koncertów, występów i innych wydarzeń integracyjnych wymagających większej przestrzeni. Dodatkowo, dzieci mogą korzystać z sali sensorycznej, w której znajdują się elementy stymulujące rozwój zmysłów. Pomieszczenia są bezpieczne, spełniają normy higieniczno-sanitarne i są regularnie dezynfekowane. Nasza instytucja jest wyposażona w nowoczesną kuchnię, która zapewnia dzieciom codzienne świeże i smaczne wyżywienie dostosowane do wieku dzieci, uwzględniając wybiorczości pokarmowe i indywidualne potrzeby dziecka.
Placówka dysponuje ogrodzonym terenem zewnętrznym przeznaczonym do codziennego pobytu dzieci na świeżym powietrzu. Znajduje się tam bezpieczny plac zabaw z urządzeniami dostosowanymi do wieku dzieci do lat 3, takimi jak zjeżdżalnie, bujaki sprężynowe, domek i piaskownica, regularnie kontrolowany pod kątem bezpieczeństwa. Teren zielony otaczający placówkę pozwala na organizację spacerów, zabaw ruchowych oraz zajęć przyrodniczo-sensorycznych w naturalnym otoczeniu. W niedalekim otoczeniu placówki znajdują się tereny leśne z łatwym dostępem do ścieżek leśnych. Osiedle dysponuje ulicami z chodnikami, co umożliwia bezpieczne spacery.
Obiekt posiada niskoprogowe wejście, co ułatwia dostęp rodzicom z wózkami dziecięcymi. Dodatkowo, szerokie i przestronne ciągi komunikacyjne umożliwiają swobodne poruszanie się wewnątrz budynku. Ponadto, do budynku znajduje się odpowiednio przystosowane podjazd i wejście, umożliwiające łatwe przemieszczanie się dzieciom z ograniczeniami ruchowymi oraz wózkami dziecięcymi. Teren placówki jest ogrodzony, a wejście do budynku zabezpieczone domofonem. Żłobek Parafialny im. św. Józefa wyposażony jest w system monitoringu wizyjnego obejmujący: wejście główne, korytarz, teren zewnętrzny. Monitoring działa całodobowo. Dostęp do nagrań posiada wyłącznie upoważniony personel, a dane są przechowywane zgodnie z obowiązującymi przepisami o ochronie danych osobowych.
- 1.2. Cele opiekuńczo- wychowawczo- edukacyjne
Cele ogólne:
- Zapewnienie dzieciom bezpiecznych, higienicznych i przyjaznych warunków opieki.
- Wspieranie wszechstronnego rozwoju dziecka zgodnie z jego indywidualnymi potrzebami i możliwościami rozwojowymi.
- Zaspokajanie podstawowych potrzeb biologicznych, emocjonalnych i społecznych dzieci.
- Kształtowanie poczucia bezpieczeństwa oraz budowanie pozytywnych relacji dziecka z rówieśnikami i personelem.
- Wspomaganie rodziny w procesie wychowania dziecka.
- Przygotowanie dziecka do dalszej edukacji przedszkolnej poprzez rozwijanie samodzielności i kompetencji społecznych.
Cele szczegółowe:
1. W zakresie sprawowanej opieki:
- zapewnienie dzieciom stałej, troskliwej i fachowej opieki,
- dbanie o zdrowie, bezpieczeństwo i prawidłowy rozwój fizyczny dzieci,
- organizowanie dnia z uwzględnieniem rytmu biologicznego dzieci,
- zapewnienie odpowiednich warunków do odpoczynku i snu.
2. W zakresie wychowania:
- kształtowanie u dzieci poczucia bezpieczeństwa i stabilności emocjonalnej,
- wdrażanie do przestrzegania prostych zasad współżycia w grupie,
- wspieranie rozwoju samodzielności (jedzenie, higiena, ubieranie się),
- budowanie pozytywnego obrazu siebie u dziecka.
3. W zakresie rozwoju i edukacji
- stymulowanie rozwoju mowy i komunikacji,
- rozwijanie sprawności ruchowej (małej i dużej motoryki),
- rozwijanie percepcji sensorycznej poprzez zabawy manipulacyjne i sensoryczne,
- rozwijanie ciekawości poznawczej i kreatywności dzieci,
- wspieranie rozwoju muzycznego, plastycznego i ruchowego.
4. W zakresie współpracy z rodzicami
- bieżące informowanie rodziców o rozwoju i funkcjonowaniu dziecka,
- wspieranie rodziców w działaniach wychowawczych,
- tworzenie atmosfery partnerstwa i współpracy z rodziną dziecka.
5. W zakresie organizacji pracy żłobka
- podnoszenie jakości pracy opiekuńczo-wychowawczej,
- doskonalenie zawodowe kadry,
- systematyczne doposażanie bazy dydaktycznej,
- zapewnienie zgodności funkcjonowania żłobka z obowiązującymi przepisami prawa.
- 6.3. Metody pracy
Praca opiekuńczo- wychowawczo- edukacyjna w placówce opiera się na metodach dostosowanych do wieku, możliwości rozwojowych oraz indywidualnych potrzeb dzieci do lat 3.
1. Metody oparte na bezpośrednim kontakcie i naśladownictwie
• metoda naśladowania i modelowania zachowań,
• metoda sytuacyjna (uczenie poprzez codzienne sytuacje).
2. Metody zabawowe
• zabawy swobodne i kierowane,
• zabawy ruchowe i muzyczno- ruchowe,
• zabawy tematyczne i manipulacyjne,
• zabawy konstrukcyjne.
3. Metody sensoryczne i poznawcze
• metoda doświadczania i odkrywania,
• zabawy sensoryczne (dotykowe, wzrokowe, słuchowe),
• metoda aktywnego eksplorowania otoczenia.
4. Metody wspierające rozwój ruchowy
• ćwiczenia ogólnorozwojowe,
• elementy gimnastyki i zabaw ruchowych,
• zabawy usprawniające motorykę małą i dużą,
• elementy metody ruchu rozwijającego.
5. Metody wspierające rozwój emocjonalno- społeczny
1. metoda pozytywnego wzmocnienia,
2. metoda budowania poczucia bezpieczeństwa,
3. nauka przez codzienne rytuały i powtarzalność,
4. metoda współdziałania w małych grupach.
6. Metody wspierające rozwój komunikacji i mowy
• rozmowy kierowane i spontaniczne,
• czytanie książeczek i oglądanie ilustracji,
• zabawy dźwiękonaśladowcze i rytmiczne, muzyczne,
• elementy komunikacji alternatywnej (gesty, symbole – w razie potrzeb).
7. Metody plastyczne i twórcze
• działania plastyczne (malowanie, rysowanie, lepienie, itp.),
• metoda ekspresji twórczej,
• zabawy muzyczne i rytmiczne,
• kontakt z różnymi materiałami i fakturami.
8. Metoda relaksacyjna
• zajęcia relaksacyjne, słuchanie spokojnej muzyki, masażyki, ćwiczenia oddechowe.
8. Bajkoterapia
• forma terapeutycznej i profilaktycznej pomocy, której zadaniem jest: wychowanie, socjalizacja, kompensacja, rozwój kreatywności oraz zdolności językowych.
10. Program adaptacyjny
• program adaptacyjny dedykowany nowym dzieciom i ich rodzicom. Obejmuje stopniowe wprowadzanie dziecka do grupy, indywidualne spotkania z opiekunami oraz krótsze pobyty w pierwszych dniach. Buduje poczucie bezpieczeństwa i pomaga zmniejszyć stres adaptacyjny.
11. Program wspomagający rozwój mowy i komunikacji realizowany przy współpracy z logopedą.
12. Aplikacja dla rodziców eDziecko, umieszczanie ogłoszeń i ważnych informacji dla rodziców na gazetce oraz w aplikacji mobilnej lub stronie internetowej.
13. W pomieszczeniach dla dzieci nie używa się muzyki lub radia jako stałego tła akustycznego.
- 6.4. Harmonogram dnia
6:30–8:30 – Schodzenie się dzieci, zabawy swobodne w kącikach tematycznych.
8:30–8:45 – Porządkowanie sali, czynności higieniczne.
8:45–9:15 – Śniadanie, czynności higieniczne.
9:15–10:45 – Zabawy grupowe i tematyczne, aktywności edukacyjne do wyboru z różnych sfer rozwoju oraz aktywności na świeżym powietrzu.
10:45–11:00 – Przygotowanie do obiadu, czynności higieniczne.
11:00–11:40 – Obiad, czynności higieniczne.
11:40–13:30 – Odpoczynek dostosowany do wieku i potrzeb dzieci: leżakowanie, wyciszenie, relaksacja.
13.30- 13.45 – Wybudzanie z drzemki, czynności higieniczne.
13:45–14:15 – Podwieczorek, czynności higieniczne.
14:15–16:30 – Zabawowe aktywności edukacyjne w sali oraz na świeżym powietrzu, odbieranie dzieci przez rodziców.
W razie konieczności plan dnia dostosowany jest do indywidualnych potrzeb dzieci.
* Pobyt na świeżym powietrzu jest realizowany w przypadku korzystnych warunków atmosferycznych. W razie niesprzyjającej pogody (np. silny wiatr, opady deszczu lub śniegu, śnieżyca, gołoledź, smog, itp.) organizowane są inne aktywności dostosowane do warunków oraz wieku dzieci.
* Czynności higieniczno- pielęgnacyjne: zmiana pieluszek, mycie, odświeżanie dziecka – odbywają się w zgodzie z potrzebami dziecka. Dzieciom starszym, które korzystają z nocnika, przypomina się
o możliwości skorzystania z toalety. Przewijanie odbywa się bez pośpiechu, we wzrokowym
i słownym kontakcie z dzieckiem.
* Odpoczynek dostosowany jest do potrzeb dziecka.
W pomieszczeniach, w których przebywają dzieci, zawsze dostępna jest dla nich woda do picia
w każdym momencie w ciągu dnia.
- 6.5. Planowane aktywności
1. W żłobku otoczenie dziecka organizowane jest tak, aby dzieci miały możliwość nawiązywania kontaktów z innymi osobami.
Wskazówki metodyczne dla personelu:
a) personel aranżuje przestrzeń tak, żeby dzieci mogły widzieć, co robią inni, między innymi poprzez podział sali na co najmniej trzy strefy wyposażone w zróżnicowane zabawki i materiały, w których dzieci mogą podejmować różnorodne działania dostosowane do ich wieku i potrzeb rozwojowych,
b) personel organizuje przestrzeń w sposób umożliwiający jej przekształcanie zgodnie z aktualnymi zainteresowaniami dzieci,
c) personel w relacjach z dziećmi stwarza sytuacje, w których mają one możliwość budowania
poczucia przynależności do grupy poprzez:
− rytuały codziennego przywitania i pożegnania,
− wspólnie realizowany harmonogram dnia z powtarzającymi się elementami,
− aranżowanie wspólnych zabaw w kilkuosobowym gronie,
− włączenie dzieci w tworzenie dekoracji sali,
− stwarzanie możliwości naśladowania innych dzieci i zabaw równoległych,
− modelowanie społecznych interakcji podczas zabaw z dziećmi, w których uczestniczy,
− wykorzystywanie wiedzy o zainteresowaniach i temperamencie dzieci do angażowania ich
we wspólne zabawy.
Aktywności wspierające rozwój autonomii dzieci:
Personel umożliwia dzieciom podejmowanie decyzji w sprawach ich dotyczących oraz dba
o zwiększenie samodzielności dzieci poprzez:
− aranżowanie przestrzeni tak, żeby dzieci mogły się samodzielnie bawić,
− umożliwianie dzieciom podejmowanie różnych ról,
− zostawianie dziecku czasu na samodzielnie wykonanie czynności,
− stwarzanie dzieciom możliwości pomagania innym dzieciom,
− wspierania samodzielnego rozwiązywania konfliktów między sobą,
− udzielanie dzieciom wsparcia w rozwiązywaniu konfliktów, jeśli same nie potrafią znaleźć
rozwiązania problemu,
− dawanie dzieciom prawa do decydowania, czy chcą się dzielić zabawkami i szanowania ich
wyborów,
− dawanie dzieciom prawa do decydowania, czy chcą się bawić z innymi dziećmi i szanowania ich wyborów.
Działania personelu wspierające współpracę i komunikację dzieci w grupie.
Personel wspomaga u dzieci rozwijanie kompetencji społecznych poprzez:
− dawanie dzieciom wskazówek, jak ze sobą współpracować,
− dawanie dzieciom możliwości decydowania, z kim chcą się bawić, samemu pozostając w pobliżu,
− dawanie wskazówek, jak dziecko może się zachować w konkretnej sytuacji, a nie mówić czego ma nie robić,
− wprowadzanie zasad funkcjonowania dzieci w grupie i wyjaśnianie dzieciom ich znaczenia.
Działania personelu wspierające celebrowanie świąt i innych waznych wydarzeń w żłobku.
Budowanie u dzieci samoświadomości poprzez celebrowanie zwyczajów i świąt oraz ważnych dni. Celebrowanie dotyczy spraw bliskich najmłodszym dzieciom, takich jak np.:
− urodziny – w żłobku świętowanie urodzin ustala się we współpracy z rodzicami,
− Dzień Dziecka, Dzień Babci i Dziadka, Dzień Rodziców. Opiekunki organizują wspólne
celebrowanie święta,
− święta Bożego Narodzenia czy Wielkanocy oraz święta nietypowe (np. Dzień Misia, Dzień
Kropki) z założeniem i uważnością na różnice kulturowe. Celebrowanie świąt odbywa się za
wiedzą i zgodą rodziców,
- W żłobku zapewnia się warunki do poznawania i doświadczania otaczającego świata.
Wskazówki metodyczne dla personelu wspierające rozwój poznawczy dzieci.
Personel wspiera dzieci w poznawaniu i doświadczaniu otaczającego świata poprzez:
− zapewnienie dzieciom możliwości działania zarówno indywidualnie, jak i w małych grupkach czy w całej grupie, umożliwienie dzieciom zabaw w różnorodnych kącikach tematycznych,
− modyfikowanie tematyki kącików zgodnie ze zmieniającymi się zainteresowaniami dzieci i ich aktualnymi potrzebami,
− zapewnienie, że dziecko decyduje, czym, w jaki sposób i jak długo będzie się bawić,
– stwarzanie możliwości dzieciom, żeby mogły brać udział w zajęciach zorganizowanych, ale nie naleganie na ich udział,
− organizowanie zabaw bazujących na bezpośrednim doświadczaniu i zabawie dzieci (np. poprzez udostępnianie im przedmiotów co dziennego użytku)
− dostosowanie czasu trwania zabaw do możliwości dzieci (zabawy trwają tak długo, jak długo dzieci są nimi zainteresowane),
− dostosowanie tematyki organizowanych zabaw do aktualnych zainteresowań dzieci,
− inspirowanie dzieci do poszerzania swojej wiedzy i umiejętności,
− stwarzanie dzieciom możliwości mierzenia się z trudnościami, nowościami w relacjach z przedmiotami i innymi dziećmi,
− zapewnienie dzieciom dostępu do materiałów wzbudzających ich ciekawość świata, do przedmiotów codziennego użytku oraz materiałów naturalnych,
− zapewnienie dzieciom możliwości eksplorowania najbliższego otoczenia placówki,
− zapewnienie dzieciom warunków do obserwowania zmian zachodzących w przyrodzie.
Aktywności personelu sprzyjające rozwojowi myślenia przyczynowo- skutkowego:
− wprawianie w ruch przedmiotów,
− czynności odwracalne (wyjmowanie i wkładanie, pakowanie, przenoszenie),
− czynności nieodwracalne (rozrywanie, zgniatanie),
− budowanie i burzenie,
− rozciąganie.
Działania personelu kształtujące u dzieci umiejętności obserwacji i doświadczania otaczającego świata:
− dawanie dzieciom możliwości wyboru między różnymi produktami do jedzenia podczas posiłku,
− umożliwianie zabawy przedmiotami wydającymi różne dźwięki,
− umożliwianie zabawy w odkrywanie i znajdowanie,
− umożliwianie eksplorowania natury i terenu na zewnątrz budynku.
Wskazówki metodyczne dla personelu wspierające u dzieci używanie określeń dla cech
przedmiotów:
− komentowanie i opisywanie znalezionych w koszu „skarbów”,
− opisywanie doświadczeń dzieci, tego co widzą, słyszą i czym się bawią,
− określanie i porównywanie przedmiotów w otoczeniu: duży–mały, większy–mniejszy.
Wskazówki metodyczne dla personelu wspierające u dzieci używania określeń przestrzennych:
− używanie w codziennych kontaktach z dziećmi takich słów, jak: góra, dół, przód, tył, lewo, prawo, nad, pod, obok, wewnątrz, zewnątrz, przed, za, obok, między, wyżej, niżej, w górze, na dole, daleko, blisko, wysoko, nisko,
− opisywanie swoich czynności i aktywności dzieci i umiejscawianie tych działań w przestrzeni
- W żłobku tworzy się środowisko sprzyjające mówieniu, słuchaniu i porozumiewaniu się.
Działania personelu wspierające u dzieci rozwój gotowości i umiejętności porozumiewania się:
− używanie pytań zarówno otwartych, jak i zamkniętych, na które dzieci mogą dać krótką odpowiedź,
− obserwowanie i odpowiadanie na werbalne i niewerbalne komunikaty płynące od dzieci,
− dostosowywanie złożoności własnych wypowiedzi do poziomu komunikacji dziecka i nieinfantylizowanie swojej komunikacji z dziećmi,
− używanie pytań rozszerzających lub inicjujących rozmowę w sposób budzący zainteresowanie albo działanie dziecka,
− czekanie na odpowiedź dziecka (werbalną lub niewerbalną), zanim przejdzie się do następnych pytań lub komentarzy,
− stosowanie wyjaśnień, aby pomóc dziecku zrozumieć dane zjawisko,
− wypowiadanie się pełnymi, choć krótkimi zdaniami,
− rozwijanie rozmowy, utrzymującej dłużej uwagę dzieci przy danym temacie,
− angażowanie dziecka w słowną interakcję opartą zarówno na wspólnie dzielonym doświadczeniu, jak i osobistych doświadczeniach dziecka,
− wyraźne artykułowanie, modelowanie głosu, żeby wzmocnić zaangażowanie dzieci w rozmowę,
− częste stwarzanie dzieciom okazji do wspólnego czytania książek, oglądania ilustracji,
− podczas czytania zachęcanie dzieci do aktywności takich, jak: przewracanie kartek, zadawanie pytań, odpowiadanie na pytania, podążanie za rymami, powtarzanie znanych fragmentów,
− pokazywanie i opisywanie ilustracji w książkach, zachęcanie do rozmowy na temat treści
i ilustracji,
− stwarzanie dzieciom okazji do samodzielnego oglądania książek,
− opowiadanie dzieciom różnych historii i bajek,
− objaśnianie znaczenia nowych słów przy wykorzystaniu gestów i mimiki,
− stosowanie uproszczeń (ale nie języka „dziecinnego”) w kontaktach z dziećmi jeszcze
niemówiącymi lub zaczynającymi mówić, używanie krótkich zdań.
Aktywności personelu obejmujące:
a) rozmowy z dziećmi:
− utrzymywanie konwersacji z dzieckiem przez wymianę: słuchanie – mówienie – słuchanie,
− wykorzystywanie każdej sytuacji w ciągu dnia do prowadzenia rozmów z dziećmi (niezależnie od tego, czy jest to zabawa kierowana, posiłek, mycie rąk, ubieranie się przed spacerem itp.),
− angażowanie dziecka w słowną interakcję opartą zarówno na wspólnie dzielonym doświadczeniu, jak i osobistych doświadczeniach dziecka.
b) komunikowanie się dzieci ze sobą oraz personelem,
− stwarzanie sytuacji, w których dzieci mogą bawić się ze sobą i rozmawiać o tym, co robią,
− wspieranie komunikowania się dzieci ze sobą i z personelem,
− dawanie wskazówek dzieciom ułatwiających komunikację („Możesz powiedzieć, żeby…”;
„Możesz zapytać o…”).
c) aktywny udział dzieci we wspólnym czytaniu, słuchaniu tekstów, utworów, książek:
− wprowadzenie i kultywowanie zwyczaju codziennego czytania o określonej porze, codziennych zabaw ze śpiewem,
− wykorzystywanie rymowanek, piosenek do rozpoczynania, trwania i kończenia jakiejś czynności (np. piosenka na powitanie),
− opowiadanie dzieciom książek z obrazkami i dbanie o to, żeby dzieci mogły aktywnie w tym uczestniczyć, dotykając ich, komentując treść.
Działania personelu wspierające rozwój komunikacyjny dzieci:
− częste rozmawianie z dziećmi,
− rozmawianie z pacynkami, pluszakami,
− rozmowy z dziećmi na temat tego, co jest aktualnie przedmiotem ich uwagi,
− wspieranie komunikowania się dzieci ze sobą oraz personelem (zabawy w telefon, w przyjęcie, w dom),
− dopytywanie dzieci o ich potrzeby w czasie codziennych czynności, takich jak toaleta czy jedzenie,
− zachęcanie dzieci do aktywnego udziału we wspólnym czytaniu książek, słuchaniu tekstów, utworów,
− kultywowanie rytuałów czytania (ulubiona książka, ulubione rymowanki), zabaw muzyczno-
ruchowych,
− opowiadanie książek z obrazkami (Pokaż, gdzie jest…).
- W żłobkach kształtuje się otoczenie umożliwiające rozwój sprawności fizycznej dzieci
i angażowanie zmysłów.
Wskazówki metodyczne dla personelu sprzyjające rozwojowi sprawności fizycznej i
sensorycznej dzieci z uwzględnieniem:
a) rozwoju sprawności dzieci w zakresie małej motoryki:
− zapewnienie dostępności materiałów i przedmiotów umożliwiających dzieciom rozwijanie sprawności motoryki małej, stwarzanie sytuacji, w których dzieci mogą ćwiczyć sprawność rąk i palców, w tym np.: zgniatać, rolować, rozpłaszczać miękkie masy, trzymać małe przedmioty, doskonaląc chwyty, rozrywać papier,
− umożliwianie dzieciom zamykania, otwierania, zakręcania i odkręcania pojemników, wkładania i wyjmowania różnych przedmiotów.
b) rozwoju percepcji zmysłowej dzieci:
− umożliwianie dzieciom codziennego kontaktu z materiałami angażującymi zmysły: czucie, smak, zapach, wzrok, słuch, poczucie ułożenia ciała i równowagę,
− zapewnianie w ciągu dnia różnorodnych aktywności sensorycznych, dostosowanych do potrzeb dzieci i ich możliwości (uwaga: planowanie doświadczeń sensorycznych powinno zagwarantować dzieciom czas na zaangażowanie się i zabawę z innymi dziećmi),
c) rozwoju sprawności dzieci w zakresie dużej motoryki:
− wspieranie niemowlaków w nauce kontrolowania ruchów ciała i nauce stania, chodzenia na czworakach i chodzenia w pionie,
− umożliwianie niemowlakom eksplorowania przestrzeni przez przenoszenie ich w różne miejsca, w których czekają nowe wyzwania, np. dążenie do interesujących przedmiotów,
− bawienie się z dziećmi w zabawy ruchowe, podążanie za tym co robią dzieci (np. turlanie się, chodzenie na czworakach),
− stwarzanie dzieciom warunków do podejmowania nowych wyzwań związanych
z przemieszczaniem się i uczeniem nowych umiejętności motorycznych,
− umożliwianie dzieciom wielokrotnego powtarzania i ćwiczenia konkretnych umiejętności ruchowych tak długo, jak długo są tym zainteresowane,
− wykorzystywanie sytuacji codziennych do ćwiczenia koordynacji wzrokowo-ruchowej,
np. podczas jedzenia, ubierania się i innych czynności.
Aktywności personelu wspierające rozwój sprawności fizycznej dzieci i angażowania zmysłów:
a) zabawy angażujące zmysły wzroku, słuchu, węchu, dotyku, smaku:
− ścieżki sensoryczne- chodzenie na bosaka po różnych strukturach,
− zabawy wodą, błotem, piaskiem,
− malowanie rękami,
− słuchanie i wydawanie dźwięków,
− wąchanie kwiatów, roślin, testowanie smaków,
b) zabawy wspierające rozwój motoryki małej:
− zabawy klockami,
− wkładanie i wyjmowanie elementów z pojemników,
− zabawy papierem: chwytanie, rozrywanie, składanie,
− malowanie farbami,
− zabawy ciastoliną, plasteliną, ciastem: lepienie, wałkowanie,
− przyczepianie i odczepianie elementów,
− włączanie i wyłączanie przycisków.
c) ćwiczenia koordynacji wzrokowo-ruchowej i równowagi:
− wspinanie się z wykorzystaniem poduszek, krzesełek, mocnych pudeł,
− chodzenie po śladzie,
− samodzielne jedzenie,
− malowanie,
− mycie rąk,
− sprzątanie zabawek do pudeł,
− zabawy piłką: rzucanie, łapanie, turlanie.
d) zabawy wspierające czucie głębokie oraz kształtujące schemat własnego ciała:
− turlanie,
− huśtanie się,
− przeciskanie się przez tunel,
− otulanie kocem,
− masowanie.
e) aktywności w zakresie dużej motoryki ze szczególnym uwzględnieniem zabaw na powietrzu:
− zabawy w torze przeszkód,
− swobodne zabawy na zewnątrz na nierównej powierzchni,
− bieganie,
− wspinanie się,
− skakanie,
− przechodzenie przez przeszkody,
− popychanie i ciąganie przedmiotów i zabawek,
− kopanie w piaskownicy.
- W żłobkach zapewnia się warunki do twórczej ekspresji i kontaktu z wytworami kultury i sztuki.
Wskazówki metodyczne dla personelu, dotyczące twórczej ekspresji dzieci oraz niezbędne warunki umożliwiające dzieciom działania twórcze i dostęp do wytworów kultury:
− zapewnienie dostępu do materiałów umożliwiających dzieciom kreatywne działanie,
− stworzenie bezpiecznej atmosfery bez oceniania, zapewnienie swobody działania oraz czasu potrzebnego na angażowanie się dzieci we własnym tempie i zakresie,
− docenienie procesu twórczego, a nie jakości efektu,
− wspieranie i nadawanie wartości samemu działaniu tworzenia,
− nazywanie tego, co dzieci robią, bez poprawiania ich i oceniania,
− zapewnienie dzieciom czasu i miejsca na działania kreatywne w ciągu całego dnia,
− stwarzanie dzieciom okazji do ekspresji twórczej, m.in. w formie tańca, śpiewu, zajęć plastycznych,
− aranżowanie działań artystycznych nawet dla małej grupki dzieci lub pojedynczego dziecka, bez konieczności angażowania całej grupy w to samo działanie,
− dostarczanie dzieciom okazji obcowania ze sztuką (rzeźbą, malarstwem, rysunkami) o wysokiej jakości artystycznej,
− zapewnianie dzieciom kontaktu z muzyką wysokiej jakości, zarówno jeśli chodzi o jakość odtwarzania, jak i repertuar,
− zapewnianie dzieciom dostępu do książek z szatą graficzną wysokiej jakości oraz do albumów ze zdjęciami,
− organizowanie dzieciom rysowania i malowania na poziomych i pionowych dużych płaszczyznach na wysokości ich wzroku,
− organizowanie warunków do aktywności twórczej na zewnątrz budynku – w naturze.
Lista działań personelu zachęcających dzieci do:
a) wyrażania twórczej ekspresji w różnych formach
− sfera muzyczna: śpiewanie, granie, wytwarzanie dźwięków, w tym z wykorzystywaniem głosu i dźwięków generowanych przez przedmioty, zjawiska, ciało, powtarzanie, modyfikowanie i tworzenie melodii, słuchanie dźwięków naturalnych i wytworzonych, słuchanie muzyki, piosenek,
− sfera plastyczna: malowanie, barwienie, rysowanie, stemplowanie, cięcie, darcie, naklejanie, komponowanie obrazów na dużych i małych przestrzeniach, komponowanie w przestrzeni trójwymiarowej, układanie, dekorowanie z wykorzystaniem różnorodnych materiałów,
− sfera ruchowa: ruch swobodny i spontaniczny, taniec swobodny, naśladowanie ruchów, tworzenie ruchów z wykorzystaniem swojego ciała i z rekwizytów, taniec do muzyki,
− sfera słowna: spontaniczne i swobodne zabawy własnym głosem – tworzenie własnych słów, wydawanie dźwięków naśladowczych, zmiana głosu, tworzenie rymów, mówienie wierszyków, zmienianie słów w znanych dziecku wierszykach,
− łączenie różnych rodzajów ekspresji: ruch swobodny do muzyki z wokalizą dziecka oraz jednoczesnym malowaniem wodą na chodniku (tworzeniem swobodnych linii).
b) wykorzystywania różnorodnych materiałów:
− zachęcanie dzieci do używania różnorodnych materiałów, takich jak: woda, piasek, błoto, trawa, liście, kamienie, zioła, warzywa, owoce, instrumenty, przedmioty wydające dźwięki, ubrania, materiały tekstylne, papier, przedmioty codziennego użytku.
c) poznawania różnych wytworów kultury:
− teatrzyki w wykonaniu opiekunów, rodziców lub zaproszonych artystów,
− koncerty na żywo,
− słuchanie muzyki klasycznej,
− prezentowanie reprodukcji malarstwa lub rzeźby,
− czytanie i oglądanie książek i albumów o wysokich walorach artystycznych (graficznie i językowo).
- 5.6. Podsumowanie
Personel pracuje z dziećmi, realizując plan opiekuńczo- wychowawczo- edukacyjny. Plan opiekuńczo- wychowawczo- edukacyjny jest rokrocznie analizowany i dostosowywany do możliwości instytucji opieki oraz potrzeb dzieci, które do niej aktualnie uczęszczają. Nadzór nad realizacją Planu OWE sprawuje dyrektor. Nadzór nad realizacją Planu OWE odbywa się poprzez:
1) obserwację zajęć z dziećmi przez dyrektora lub wyznaczoną osobę,
2) samoocenę pracy personelu opiekuńczego.
Plan OWE podlega konsultacjom z rodzicami dzieci uczęszczających do żłobków w formie:
1) udostępnienia na stronie internetowej,
2) ankiety,
3) podczas spotkania z rodzicami.